ALFABET HEBRAJSKI

Alfabet hebrajski składa się z 22 liter. Nie rozróżnia się liter wielkich i małych. Za to pięć liter (kaf, mem, nun, pe, cadi) przyjmuje na końcu wyrazu inną graficznie formę, zwaną sofit (w tabelce pokazaną w nawiasach). Nikogo chyba nie zaskoczę, dodając, że po hebrajsku czyta się od prawej do lewej.

Jak widać w tabelce, kształt liter pisanych (ręcznie) dość znacznie odbiega od ich pierwowzorów drukowanych.
Należy pamiętać, że wszystkie litery w alfabecie hebrajskim to spółgłoski. Jednak każda spółgłoska (nie wyłączając niemych) może być „nośnikiem” samogłoski (zwykle wymawianej po niej).
Spółgłoski

Najważniejszą cechą fonetyczną współczesnego języka hebrajskiego jest postępujący zanik semickich spółgłosek gardłowych ה ח א ע (he, chet, alef, ajin). Zjawisko to występowało już w czasach starożytnych i
przeszło do wymowy aszkenazyjskiej. W wymowie sefaradyjskiej – dzieki wpływom języka arabskiego – spółgłoski gardłowe zachowały się, lecz było to, najprawdopodobniej, zjawisko wtórne.

  • Nowohebrajski nie różnicuje już w wymowie א alef i ע ajin (oba są nieme), choć konsekwentnie stosuje je dalej w
    zapisie.
  • Gardłowe ח chet zostało zrównane z palatalnym כ chaf.
  • W ostatnim czasie obserwowany jest także zanik ה hej – wymawiana jest tylko następująca po nim samogłoska. Tak więc spółgłoska ה hej staje się niema, tak jak nieme stały się już spółgłoski א alef i ע ayin.

Prasemicki trójdzielny system spółgłoskowy (dźwięczne, bezdźwięczne i emfatyczne) został uproszczony do dwudzielnego – spółgłoski emfatyczne (wymawiane na przydechu) – zanikły. Nie ma już więc różnicy w wymowie
ק
kof i כ kaf oraz ט tet i ת taw. Ślady starego systemu przetrwały jednak w zachowawczej pisowni (dwa różne znaki dla
[k], dwa dla [t] itd.).

Zredukowana została również grupa tzw. spółgłosek begadkefat , wymawianych różnie w zależności od miejsca występowaniaw wyrazie. Na początku i po sylabie zamkniętej wymawiane są one „twardo” (wymowa zwarta), a w innych przypadkach „miękko” (wymowa szczelinowa). Zprasemickiego systemu ostały się w tej grupie już tylko trzy samogłoski:

  • ב - „twardo” jako [b]: בית [bajit]; „miękko” jako [w]: לבנה [levena]
  • כ - „twardo” jako [k]: כדור [kadur];”miękko” jako [ch]: בכי [bechi]
  • פ - „twardo” jako [p]: פועל [poel]; „miękko” jako [f]: כפול [kaful]Wraz z zapożyczeniami weszły do nowohebrajskiego trzy nowe spółgłoski:
  • ż, cz, dż, oznaczane w druku jako zajin, cadi i gimel ze specjalnym apostrofem (geresz):
  • ז׳ [ż], np. ז׳קט [żaket] = żakiet
  • צ׳ [cz], np. צ׳כיה [czechja] = Czechy
  • ג׳ [dż], np. ג׳ודו [dżudo] = dżudo